Tổng quan chuỗi cung ứng công nghiệp Hải Dương

Hải Dương là địa bàn công nghiệp trọng điểm của Đồng bằng sông Hồng, nổi bật với các ngành điện tử, ô tô, cơ khí, thép, nhựa và dệt may, quy tụ nhiều doanh nghiệp lớn như Ford, Brother, Sumidenso, Hyundai Kefico và Hòa Phát. Sau khi sáp nhập Hải Phòng từ tháng 7/2025, khu vực này có thêm cơ hội kết nối hoạt động sản xuất với hệ thống cảng biển, logistics và mạng lưới xuất nhập khẩu.

1. Cấu trúc doanh nghiệp sản xuất: Những mắt xích lớn trong chuỗi cung ứng

Hệ sinh thái công nghiệp Hải Dương hình thành từ các doanh nghiệp đầu chuỗi thuộc nhiều ngành sản xuất. Một số doanh nghiệp tiêu biểu:

Danh sách và lĩnh vực hoạt động được đối chiếu từ tài liệu xúc tiến đầu tư của Hải Dương, thông tin doanh nghiệp và báo chí.

Nhà máy Ford Việt Nam tại Hải Dương – mắt xích lắp ráp trong chuỗi cung ứng ô tô.

Xét theo cấu trúc chuỗi cung ứng, có thể nhận diện bốn cụm sản xuất chính:

• Ô tô và cơ khí: Ford, Hyundai Kefico, Sumidenso và các doanh nghiệp gia công kim loại, dây dẫn, phụ tùng.
• Điện tử và thiết bị điện: Brother, UMC, Aiden, Hitachi Cable cùng mạng lưới nhà cung ứng linh kiện.
• Thép và vật liệu: Hòa Phát, An Phát và các doanh nghiệp sản xuất nhựa, bao bì, vật liệu công nghiệp.
• Dệt may và hàng tiêu dùng: May Tinh Lợi, Pacific và các nhà cung ứng nguyên phụ liệu, bao bì, logistics.

Đáng chú ý, năm 2024, sản xuất công nghiệp Hải Dương tăng 14,8%, giá trị sản xuất công nghiệp đạt gần 388.000 tỷ đồng. Địa bàn có gần 500 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế xuất, sản xuất và gia công xuất khẩu.

2. Hệ thống khu công nghiệp và cụm công nghiệp

2.1. Các khu công nghiệp tiêu biểu

Theo Quy hoạch tỉnh Hải Dương thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định 1639/QĐ-TTg, địa bàn tỉnh cũ có 32 khu công nghiệp trong phương án phát triển đến năm 2030. Trong đó, 18 khu đã được thành lập, tổng diện tích quy hoạch gần 3.000 ha theo số liệu công bố trong năm 2025.

Hình ảnh một trong những khu công nghiệp hình thành sớm và tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất tại Hải Dương.

2.2. Hệ thống cụm công nghiệp

Khác với KCN thường hướng đến các dự án sản xuất quy mô lớn và doanh nghiệp FDI, hệ thống CCN tại Hải Dương có vai trò bố trí doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở gia công, chế biến và công nghiệp phụ trợ.

Quy hoạch tỉnh năm 2023 xác định tổng quy mô khoảng 3.210 ha cho các CCN đang triển khai và thành lập mới đến năm 2030. Danh mục bao gồm các cụm như Ba Hàng, Việt Hòa, Thạch Khôi – Gia Xuyên, Cao An, Lương Điền, An Đồng, Nam Hồng – Hồng Phong, Đoàn Tùng, Kim Lương, Quỳnh Phúc, Nghĩa An, Tân Hồng – Vĩnh Hồng, Bình Giang 1, Toàn Thắng và Yết Kiêu. Phần lớn được định hướng đa ngành nghề.

Một số cụm có thể phân nhóm theo không gian sản xuất:

• Khu vực thành phố Hải Dương cũ: Ba Hàng, Tây Ngô Quyền, Việt Hòa, Cẩm Thượng, Thạch Khôi – Gia Xuyên, Ngọc Sơn. Phù hợp bố trí các cơ sở sản xuất đa ngành, gia công và dịch vụ công nghiệp.
• Cẩm Giàng: Cao An, Lương Điền, CADI Yên Viên – Ngọc Liên, Lương Điền 2 và Lương Điền 3. Có lợi thế tiếp cận các KCN lớn và mạng lưới doanh nghiệp điện tử, cơ khí.
• Nam Sách – Kim Thành: An Đồng, Nam Hồng – Hồng Phong, Kim Lương, Cộng Hòa, Quỳnh Phúc. Có vị trí kết nối với khu vực công nghiệp phía Đông và hành lang đi Hải Phòng.
• Thanh Miện – Bình Giang – Gia Lộc: Đoàn Tùng, Ngũ Hùng – Thanh Giang, Tứ Cường, Tân Hồng – Vĩnh Hồng, Bình Giang 1, Toàn Thắng, Yết Kiêu. Tạo quỹ đất cho sản xuất và gia công ở khu vực phía Nam, phía Tây địa bàn cũ.
• Kinh Môn – Chí Linh: Thăng Long, Thất Hùng, Quang Trung, Hoàng Tân, Tân Dân, Văn An 1 và Văn An 2. Gắn với không gian công nghiệp phía Đông Bắc và các ngành sản xuất, vật liệu.

3. Thu hút đầu tư: Nền tảng FDI và xu hướng mở rộng quỹ đất công nghiệp

Hải Dương đã hình thành nền tảng FDI đáng kể trước khi sáp nhập. Theo số liệu công bố đến tháng 4/2025, toàn tỉnh có 426 dự án đầu tư thứ cấp trong các KCN, gồm 332 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 6,7 tỷ USD và 94 dự án DDI với tổng vốn đăng ký khoảng 20.234 tỷ đồng. Trong 18 KCN đã thành lập, có 12 khu với tổng diện tích gần 1.700 ha đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật và thu hút nhà đầu tư thứ cấp.

Một số dấu mốc thu hút đầu tư:

 Dự án nhà máy Deli tại Hải Dương cũ có tổng vốn đầu tư 270 triệu USD và diện tích khoảng 21,25 ha. Dự án được khởi công năm 2024, dự kiến vận hành trong quý IV/2026 theo thông tin công bố thời điểm khởi công.

Bên cạnh các dự án đang hoạt động, địa bàn cũ còn có kế hoạch mở rộng quỹ đất công nghiệp. Năm 2025, Hải Dương thông qua nhiệm vụ quy hoạch 5 KCN mới với tổng diện tích khoảng 921,8 ha, gồm Cộng Hòa 2, Bình Giang 3, Bình Giang 4, Thanh Miện 2 và Tứ Kỳ 1. Đây là các dự án quy hoạch, không nên đồng nhất với diện tích đất đã hoàn thiện hạ tầng hoặc sẵn sàng cho thuê.

4. Lợi thế vùng: Vị trí trung chuyển giữa Hà Nội và cảng biển

Lợi thế của Hải Dương không chỉ nằm ở quỹ đất công nghiệp mà còn ở vị trí giữa các trung tâm sản xuất và logistics phía Bắc.

Hải Dương nằm giữa hành lang công nghiệp Hà Nội – Hải Phòng và tiếp giáp các địa bàn sản xuất lớn ở vùng Đồng bằng sông Hồng. Bản đồ minh họa định hướng liên kết vùng.

Thứ nhất, kết nối đường bộ. Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, Quốc lộ 5, Quốc lộ 18 và các tuyến đường tỉnh tạo mạng lưới vận chuyển hàng hóa giữa các KCN, trung tâm đô thị và đầu mối cảng biển. Trong đó, hành lang Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng có ý nghĩa lớn với các doanh nghiệp sản xuất tại Cẩm Giàng, Lai Cách, Đại An, Lai Vu và Kim Thành.

Thứ hai, tiếp cận cảng biển và thị trường xuất khẩu. Các nhà máy tại Hải Dương có thể tổ chức vận chuyển hàng hóa đến hệ thống cảng Hải Phòng, đặc biệt phù hợp với thép, máy móc, hàng điện tử, dệt may và hàng tiêu dùng xuất khẩu. Sau sáp nhập, địa bàn Hải Dương cũ và khu vực cảng biển cùng nằm trong một đơn vị hành chính thành phố, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc quy hoạch đồng bộ công nghiệp, cảng biển và logistics. Tuy nhiên, việc sáp nhập không tự động làm giảm chi phí vận tải hoặc thời gian thông quan.

Thứ ba, tiếp cận nguồn lao động và thị trường cung ứng. Hải Dương nằm trong vùng có mật độ công nghiệp cao, có thể tiếp cận lao động từ Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh và các khu vực lân cận. Đây là lợi thế đối với các ngành sử dụng nhiều lao động kỹ thuật như điện tử, cơ khí, ô tô và dệt may.

5. Liên kết chuỗi cung ứng với các tỉnh công nghiệp lân cận

6. Hải Dương sau sáp nhập Hải Phòng: Mở rộng không gian phát triển công nghiệp

Từ ngày 1/7/2025, Hải Dương và Hải Phòng hợp nhất thành thành phố Hải Phòng mới, kết nối nền tảng sản xuất công nghiệp của Hải Dương với hệ thống cảng biển, logistics và các trung tâm công nghiệp ven biển của Hải Phòng.

 Cảng Lạch Huyện, Hải Phòng – đầu mối quan trọng trong chuỗi vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu của vùng công nghiệp phía Bắc.

Theo định hướng công bố tháng 11/2025, thành phố có quy hoạch 69 KCN với tổng diện tích khoảng 18.900 ha, trong đó 43 khu đã có nhà đầu tư. Đáng chú ý, khu vực Bình Giang, Thanh Miện và các địa bàn phía Tây được định hướng phát triển khu kinh tế chuyên biệt quy mô khoảng 5.300 ha, mở ra dư địa phát triển công nghiệp, logistics và dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Không gian mới cũng tạo điều kiện tăng cường kết nối doanh nghiệp, lao động và hạ tầng vận tải giữa hai khu vực. Qua đó, các KCN trên địa bàn Hải Dương cũ có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào mạng lưới chuỗi cung ứng gắn với cảng biển và thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác vẫn phụ thuộc vào tiến độ hạ tầng, giải phóng mặt bằng và khả năng kết nối thực tế.

Hải Dương có nền tảng sản xuất đa ngành với các lĩnh vực ô tô, điện tử, cơ khí, thép, nhựa và dệt may. Sau sáp nhập, địa bàn này trở thành một mắt xích trong mạng lưới công nghiệp – cảng biển – logistics Hải Phòng, tạo cơ hội cho đầu tư nhà máy, công nghiệp hỗ trợ và kho vận. Doanh nghiệp lựa chọn địa điểm cần đánh giá đồng thời khả năng tiếp cận khách hàng đầu chuỗi, mạng lưới nhà cung ứng và kết nối cảng biển, sân bay, cao tốc.