Các tỉnh thành Đồng bằng sông Hồng đang định hình lại không gian phát triển sau sáp nhập

Sau sáp nhập cấp tỉnh, Đồng bằng sông Hồng bước vào giai đoạn tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô lớn hơn. Các quy hoạch mới năm 2026 cho thấy định hướng hình thành những cực tăng trưởng công nghiệp, đô thị, logistics và kinh tế biển có tính liên kết, thay vì phát triển riêng lẻ theo địa giới cũ.

1. Quy hoạch vùng mới: Khung phát triển chung cho sáu tỉnh, thành phố

Ngày 04/04/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 612/QĐ-TTg, phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là văn bản cấp vùng quan trọng, xác định phạm vi gồm Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Quảng Ninh, cùng không gian biển, đảo theo quy định.

Quy hoạch đặt trọng tâm vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Vùng được định hướng phát triển nền công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ hiện đại, đồng thời xây dựng hạ tầng đồng bộ, mạng lưới đô thị xanh, thông minh và có khả năng kết nối cao.

Điểm đáng chú ý là sau sáp nhập, các địa phương không chỉ mở rộng địa giới mà còn có điều kiện tổ chức lại các hành lang kinh tế, trung tâm sản xuất và đầu mối logistics trên quy mô liên tỉnh. Đây là cơ sở để xem xét lại vị trí của từng địa phương trong chuỗi cung ứng vùng.

2. Quy hoạch mới của từng địa phương: Sáu hướng phát triển bổ trợ lẫn nhau

Hà Nội: Tổ chức lại không gian Thủ đô với tầm nhìn 100 năm

Ngày 13/05/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định 2512/QĐ-UBND, phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Khác với quy hoạch tỉnh của các địa phương khác, đây là quy hoạch tổng thể định hướng dài hạn cho cấu trúc đô thị, dân cư, hạ tầng và các không gian phát triển của Thủ đô.

Đối với công nghiệp, định hướng mở rộng không gian đô thị và hạ tầng kết nối tạo cơ sở để phân bố lại các hoạt động sản xuất, kho vận và dịch vụ hỗ trợ ra khu vực ngoại thành, đồng thời tăng liên kết với các cực công nghiệp lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Với vai trò trung tâm dịch vụ, tài chính, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, Hà Nội tiếp tục là đầu mối điều phối quan trọng của mạng lưới kinh tế vùng.

Bắc Ninh: Tích hợp không gian công nghiệp Bắc Ninh – Bắc Giang

Sau hợp nhất, tỉnh Bắc Ninh có diện tích tự nhiên khoảng 4.718,31km², gồm 99 đơn vị hành chính cấp xã. Ngày 06/07/2026, tỉnh công bố Quyết định 1730/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Quy hoạch mới đặt mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 và một cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc. Việc tích hợp địa bàn Bắc Giang cũ mở rộng đáng kể không gian phát triển, kết nối các trung tâm công nghiệp, đô thị, dịch vụ và hạ tầng giao thông.

Đáng chú ý, Quyết định 1389/QĐ-TTg ngày 23/07/2026 phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Văn bản này định hướng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm công nghiệp điện tử, bán dẫn, vi mạch và trí tuệ nhân tạo. Với quy mô không gian mới, Bắc Ninh có cơ hội tổ chức chuỗi sản xuất điện tử, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ theo mạng lưới rộng hơn, thay vì tập trung chủ yếu tại các khu vực công nghiệp truyền thống.

Hưng Yên: Kết nối công nghiệp nội địa với không gian kinh tế biển

Ngày 27/02/2026, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định 579/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch bao phủ tỉnh mới với diện tích tự nhiên khoảng 2.638km² và khoảng 487km² không gian biển, gồm 104 đơn vị hành chính cấp xã.

Quy hoạch đặt mục tiêu phát triển Hưng Yên thành địa phương có nền kinh tế năng động, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Các trụ cột được chú trọng gồm công nghiệp hiện đại, đô thị, kinh tế biển và hạ tầng đồng bộ.

Sau khi hợp nhất với Thái Bình, Hưng Yên có thêm không gian ven biển, mở rộng khả năng kết nối giữa các khu vực công nghiệp nội địa với cảng biển, dịch vụ hậu cần và các hoạt động kinh tế biển. Đây là cơ sở để địa phương phát triển chuỗi công nghiệp – logistics liên hoàn, đồng thời tăng vai trò kết nối giữa Hà Nội, Hải Phòng và khu vực duyên hải Bắc Bộ.

Hải Phòng: Mở rộng không gian công nghiệp, cảng biển và logistics

Ngày 31/12/2025, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định 5455/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hồ sơ công bố kèm theo có các bản đồ về tổ chức không gian, khu chức năng, giao thông, điện, cấp nước, sử dụng đất và bảo vệ môi trường.

Sau hợp nhất với Hải Dương, Hải Phòng có thêm không gian phát triển công nghiệp ở khu vực phía Tây, bổ sung cho lợi thế cảng biển, logistics và kinh tế cửa ngõ quốc tế tại khu vực phía Đông. Điều này tạo điều kiện kết nối các cơ sở sản xuất nội địa với hệ thống cảng, trung tâm logistics và mạng lưới xuất nhập khẩu.

Xét trên bình diện vùng, Hải Phòng có vai trò đầu mối xuất nhập khẩu, trong khi khu vực Hải Dương cũ bổ sung quỹ đất sản xuất và các cụm công nghiệp. Sự kết hợp này có thể tạo lợi thế cho các ngành chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.

Ninh Bình: Kết hợp công nghiệp, kinh tế biển và logistics phía Nam vùng

Ngày 26/02/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định 568/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới tỉnh mới sau hợp nhất Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình.

Định hướng đến năm 2030 là xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, với đặc trưng đô thị di sản, đồng thời là cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng. Quy hoạch xác định công nghiệp, đô thị và kinh tế biển là những trụ cột quan trọng bên cạnh du lịch và công nghiệp văn hóa.

Về hạ tầng, quy hoạch đề cập các tuyến cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng, Phủ Lý – Nam Định và đoạn phía Nam của Vành đai 5 Thủ đô. Hệ thống trung tâm logistics dự kiến được bố trí tại nhiều khu vực, trong đó có Nam Định, Nghĩa Hưng, Ý Yên, Giao Thủy, Hoa Lư, Tam Điệp và Kim Sơn.

Việc tích hợp không gian Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình giúp địa phương có cơ hội kết nối khu vực công nghiệp phía Bắc với các hành lang kinh tế ven biển, đồng thời mở rộng nguồn lao động và thị trường tiêu thụ.

Quảng Ninh: Tổ chức không gian đô thị thống nhất gắn với biển, biên giới và logistics

Quảng Ninh ban hành Quyết định 2139/QĐ-UBND ngày 18/06/2026 về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tiếp đó, Quyết định 1123/QĐ-TTg ngày 23/06/2026 phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Đây là bước chuyển đáng chú ý khi lần đầu tiên Quảng Ninh có quy hoạch chung đô thị trên phạm vi toàn tỉnh. Không gian phát triển được tổ chức theo các hành lang kinh tế, vùng động lực và hệ thống đô thị liên kết, tích hợp các lợi thế về biển, biên giới, di sản, công nghiệp, logistics và cửa khẩu.

Quy hoạch tạo cơ sở để kết nối các khu kinh tế, cảng biển, cửa khẩu và trung tâm đô thị trong một cấu trúc thống nhất. Đối với công nghiệp, định hướng này mở ra khả năng phát triển các chuỗi sản xuất gắn với logistics biển, dịch vụ cảng, công nghiệp chế biến và thương mại xuyên biên giới.

3. Tác động đến cấu trúc công nghiệp và bất động sản công nghiệp toàn vùng

Từ các quy hoạch mới, có thể nhận diện ba chuyển động lớn trong cấu trúc kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng.

Thứ nhất, hình thành mạng lưới các cực công nghiệp có tính chuyên môn hóa. Bắc Ninh tiếp tục phát huy lợi thế điện tử, bán dẫn và công nghiệp công nghệ cao. Hải Phòng củng cố vai trò cảng biển, logistics và công nghiệp chế tạo. Hưng Yên mở rộng không gian công nghiệp gắn với kinh tế biển. Ninh Bình phát triển công nghiệp hiện đại kết hợp các ngành kinh tế biển và dịch vụ. Quảng Ninh tổ chức lại các động lực công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu và logistics trên phạm vi toàn tỉnh.

Thứ hai, gia tăng vai trò của hạ tầng liên vùng. Các tuyến cao tốc, đường sắt, cảng biển và trung tâm logistics sẽ quyết định khả năng kết nối giữa khu vực sản xuất với thị trường, cảng xuất nhập khẩu và nguồn lao động. Khi địa giới hành chính được mở rộng, hiệu quả của hạ tầng không chỉ nằm trong phạm vi một tỉnh mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối giữa các cực kinh tế.

Thứ ba, mở rộng không gian lựa chọn bất động sản công nghiệp. Các khu vực trước đây nằm ở rìa địa giới tỉnh có thể trở thành vị trí kết nối giữa nhiều trung tâm sản xuất. Điều này tạo thêm cơ hội phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn và kho vận. Tuy nhiên, lợi thế quy hoạch không đồng nghĩa với khả năng triển khai ngay. Nhà đầu tư vẫn cần đánh giá pháp lý đất đai, tiến độ hạ tầng, giải phóng mặt bằng, nguồn điện, xử lý nước thải và khả năng tuyển dụng lao động.