Muốn tham gia chuỗi cung ứng sản xuất robot? Hãy bắt đầu bằng việc hiểu một robot được tạo nên như thế nào?

Robot đang ngày càng trở nên quan trọng trong ngành công nghiệp khi toàn bộ dân số thế giới chuẩn bị bước qua giai đoạn già hóa, dẫn tới nhu cầu sử dụng robot trong vận hành nhà máy vô cùng lớn. Đây là một cơ hội thị trường không thể bỏ qua cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Ngành công nghiệp robot đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn cầu. Không chỉ các nhà sản xuất robot như Kawasaki, FANUC, ABB hay Yaskawa hưởng lợi, mà phía sau mỗi cánh tay robot là hàng trăm doanh nghiệp cung ứng linh kiện, vật liệu và dịch vụ kỹ thuật.

Đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, cơ hội không nhất thiết là sản xuất một robot hoàn chỉnh. Cơ hội nằm ở việc trở thành nhà cung ứng cho từng cấu kiện tạo nên robot. Muốn xây dựng chiến lược tham gia chuỗi cung ứng này, doanh nghiệp cần trả lời một câu hỏi quan trọng:

Một robot công nghiệp được cấu thành từ những bộ phận nào?

1. Kết cấu cơ khí – Cơ hội cho doanh nghiệp gia công chính xác

Khung đế, thân robot, cánh tay, các khớp nối và giá đỡ là phần chiếm tỷ trọng lớn về cơ khí. Đây là các chi tiết yêu cầu độ cứng cao, độ chính xác lớn và khả năng gia công ổn định.

Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp:

  • Gia công CNC
  • Đúc nhôm, đúc thép
  • Gia công tấm
  • Hàn kết cấu
  • Xử lý bề mặt
  • Sơn công nghiệp

Đây cũng là nhóm linh kiện có tỷ lệ nội địa hóa cao nếu doanh nghiệp đáp ứng được tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.

2. Hệ truyền động – Thị trường có giá trị gia tăng cao

Để mỗi khớp robot có thể chuyển động chính xác, cần một hệ thống truyền động gồm:

  • Servo Motor
  • Harmonic Drive
  • Hộp giảm tốc
  • Bạc đạn
  • Khớp nối
  • Trục chính

Đây là nhóm linh kiện có giá trị cao và yêu cầu công nghệ chế tạo chính xác.

Trong ngắn hạn, doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia bằng việc sản xuất các chi tiết cơ khí, vỏ động cơ, bánh răng, trục và các linh kiện phụ trợ trước khi tiến tới làm chủ các cụm truyền động hoàn chỉnh 

3. Hệ thống điện và điện tử – Thị trường tăng trưởng nhanh nhất

Robot hiện đại là sự kết hợp giữa cơ khí và điện tử.

Một robot bao gồm hàng loạt linh kiện như:

  • Tủ điều khiển
  • Bộ nguồn
  • PCB
  • Dây cáp
  • Đầu nối (Connector)
  • Cảm biến
  • Encoder
  • Module I/O
  • Màn hình HMI

Đây là lĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp điện tử tại Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia nếu đạt các tiêu chuẩn chất lượng của ngành. 

4. Bộ điều khiển – "Bộ não" của robot

Controller là nơi xử lý toàn bộ chuyển động của robot.

Một bộ điều khiển bao gồm:

  • Máy tính công nghiệp
  • Board mạch
  • Bộ xử lý
  • Bộ nhớ
  • Thiết bị truyền thông
  • Nguồn điện
  • Phần mềm điều khiển

Mặc dù các doanh nghiệp Việt Nam chưa dễ tham gia vào việc phát triển bộ điều khiển hoàn chỉnh, nhưng vẫn có nhiều cơ hội trong sản xuất tủ điện, dây dẫn, PCB, vỏ kim loại, tản nhiệt và các linh kiện phụ trợ.

5. End Effector – Phần có nhu cầu tùy biến lớn nhất

Đầu công tác (End Effector) là bộ phận trực tiếp thực hiện công việc.

Tùy từng ngành, robot có thể sử dụng:

  • Tay gắp chân không
  • Tay kẹp cơ khí
  • Mỏ hàn
  • Đầu bắt vít
  • Đầu phun sơn
  • Camera kiểm tra
  • Thiết bị đo kiểm

Đây là phân khúc rất phù hợp với doanh nghiệp Việt Nam bởi nhu cầu tùy biến theo từng ứng dụng là rất lớn và đòi hỏi năng lực thiết kế, chế tạo linh hoạt.

6. Phần mềm và tích hợp hệ thống – Giá trị cao nhất trong chuỗi cung ứng

Ngày nay, giá trị của robot không chỉ nằm ở phần cứng mà còn ở khả năng tích hợp.

Robot cần được kết nối với:

  • PLC
  • MES
  • ERP
  • Hệ thống AI
  • Thị giác máy (Machine Vision)
  • Kho thông minh
  • Dây chuyền tự động

Đây là lĩnh vực mà các doanh nghiệp tự động hóa, tích hợp hệ thống và phát triển phần mềm tại Việt Nam có nhiều cơ hội tham gia cùng các nhà sản xuất robot quốc tế.

Cơ hội nào cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam?

Nếu nhìn một robot như một sản phẩm hoàn chỉnh, cơ hội có vẻ rất xa.

Nhưng nếu nhìn robot dưới góc độ chuỗi cung ứng, bức tranh sẽ hoàn toàn khác.

Một robot công nghiệp là sự kết hợp của hàng nghìn linh kiện đến từ hàng trăm nhà cung ứng khác nhau: từ chi tiết gia công CNC, đúc kim loại, vòng bi, bánh răng, dây cáp, đầu nối, bo mạch, cảm biến, vỏ máy, tủ điện cho đến phần mềm điều khiển và dịch vụ tích hợp hệ thống.

Điều đó đồng nghĩa với việc rất nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã sở hữu một phần năng lực cần thiết để tham gia vào chuỗi cung ứng này.

Thay vì đặt mục tiêu sản xuất robot ngay từ đầu, doanh nghiệp nên xác định rõ mình đang có lợi thế ở nhóm cấu kiện nào, đầu tư nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và chủ động kết nối với các nhà sản xuất robot, nhà tích hợp hệ thống hoặc các doanh nghiệp cấp 1 trong chuỗi cung ứng.

Trong ngành robot, không phải doanh nghiệp nào cũng cần chế tạo cả cánh tay robot. Nhiều doanh nghiệp thành công chỉ bằng cách trở thành nhà cung ứng tốt nhất cho một linh kiện duy nhất.

Bình luận

Tin tức liên quan

Gọi trực tiếp
Chat Facebook
Chat trên Zalo