Net Zero không chỉ là điện gió và điện mặt trời: Cơ hội mới cho doanh nghiệp sản xuất trong chuỗi cung ứng hạ tầng điện

Net Zero 2050 không chỉ thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo mà còn mở ra nhu cầu đầu tư rất lớn vào hạ tầng điện. Đây là cơ hội để doanh nghiệp sản xuất và công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu với các sản phẩm điện, điện tử và tự động hóa có giá trị cao.

Khi nhắc đến mục tiêu Net Zero 2050, nhiều người thường nghĩ đến điện gió, điện mặt trời hay xe điện. Tuy nhiên, một báo cáo gần đây được The Times đề cập đã chỉ ra một thực tế quan trọng: thách thức lớn nhất của Net Zero không nằm ở việc tạo ra điện sạch, mà ở việc xây dựng một hệ thống hạ tầng điện đủ mạnh để vận hành nền kinh tế xanh.

Đây cũng chính là cơ hội đang mở ra cho hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất trên toàn thế giới, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Net Zero đang bước sang giai đoạn xây dựng hạ tầng

Trong nhiều năm qua, các quốc gia tập trung phát triển nguồn điện tái tạo nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, một bài toán mới xuất hiện: làm thế nào để truyền tải, phân phối và điều phối nguồn điện một cách ổn định.

Điện gió và điện mặt trời có đặc điểm phụ thuộc vào thời tiết, trong khi nhu cầu tiêu thụ điện của nền kinh tế diễn ra liên tục. Nếu lưới điện không được nâng cấp đồng bộ, nguy cơ quá tải, gián đoạn cung cấp điện hoặc chi phí vận hành tăng cao sẽ trở thành rào cản đối với quá trình chuyển đổi năng lượng.

Điều này cho thấy Net Zero không chỉ là câu chuyện của các nhà phát triển năng lượng tái tạo mà còn là cuộc đầu tư quy mô lớn vào toàn bộ hạ tầng điện.

Hạ tầng điện sẽ trở thành thị trường sản xuất mới

Để đáp ứng mục tiêu Net Zero, nhiều quốc gia đang đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống truyền tải, phân phối và quản lý điện năng.

 Điều đó đồng nghĩa với nhu cầu lớn đối với hàng loạt sản phẩm công nghiệp như:

• Máy biến áp và trạm biến áp.
• Tủ điện trung thế và hạ thế.
• Tủ điều khiển công nghiệp.
• Thanh cái (Busbar) và hệ thống phân phối điện.
• Cáp điện và phụ kiện cáp.
• Thiết bị đóng cắt và bảo vệ.
• Cảm biến, đồng hồ đo và thiết bị giám sát.
• Hệ thống SCADA và tự động hóa lưới điện.
• Thiết bị lưu trữ năng lượng (BESS).
• Hệ thống sạc xe điện.
• Thiết bị quản lý năng lượng thông minh.

Đây đều là những lĩnh vực mà doanh nghiệp sản xuất và công nghiệp hỗ trợ có thể tham gia nếu đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng quốc tế.

Cơ hội cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Việt Nam đang đặt mục tiêu phát triển nền công nghiệp theo hướng xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, nhu cầu đầu tư vào hạ tầng điện trong nước cũng sẽ tăng khi sản xuất công nghiệp, trung tâm dữ liệu, xe điện và năng lượng tái tạo phát triển.

Điều này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp cơ khí, điện – điện tử và vật liệu kỹ thuật mở rộng danh mục sản phẩm.

Những doanh nghiệp có năng lực về gia công kim loại, tủ điện, dây dẫn, đầu nối, bảng mạch, cảm biến, kết cấu thép, hệ thống làm mát hay linh kiện điện công nghiệp hoàn toàn có thể trở thành nhà cung ứng cho các dự án hạ tầng điện hoặc các nhà sản xuất thiết bị điện toàn cầu.

Thay vì chỉ tập trung vào thị trường nội địa, doanh nghiệp có thể hướng đến việc tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn sản xuất thiết bị điện, nhà phát triển năng lượng và các đơn vị tích hợp hệ thống.

Không chỉ là thiết bị, mà còn là công nghệ

Quá trình hiện đại hóa lưới điện không chỉ đòi hỏi thiết bị mới mà còn yêu cầu các giải pháp số hóa và tự động hóa.

Các hệ thống quản lý năng lượng, cảm biến IoT, thiết bị giám sát từ xa, phần mềm điều khiển, trí tuệ nhân tạo trong dự báo phụ tải và bảo trì dự đoán sẽ ngày càng được tích hợp vào hạ tầng điện.

Điều này mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp sản xuất điện tử, tự động hóa và phần mềm công nghiệp – những lĩnh vực đang có tốc độ phát triển nhanh tại Việt Nam.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để tham gia thị trường này, doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao năng lực sản xuất mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn điện, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Song song với đó là đầu tư vào chuyển đổi số, quản lý chất lượng, tự động hóa và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật. Đây là những yếu tố ngày càng được các tập đoàn toàn cầu coi trọng khi lựa chọn nhà cung ứng.

Việc chủ động tham gia các triển lãm chuyên ngành, hiệp hội quốc tế và chương trình kết nối nhà cung ứng cũng sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận sớm với nhu cầu của thị trường.

Kết luận

Net Zero 2050 đang tạo ra một làn sóng đầu tư mới trên toàn cầu. Nhưng giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở việc xây dựng thêm các nhà máy điện gió hay điện mặt trời, mà ở quá trình nâng cấp toàn bộ hạ tầng điện để đáp ứng một nền kinh tế phát thải thấp.

Đối với doanh nghiệp sản xuất Việt Nam, đây là cơ hội để dịch chuyển từ vai trò gia công đơn thuần sang cung cấp các sản phẩm và giải pháp có giá trị gia tăng cao cho chuỗi cung ứng hạ tầng điện.

Trong thập kỷ tới, những doanh nghiệp làm chủ công nghệ, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và đầu tư đúng hướng sẽ có cơ hội trở thành mắt xích quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Không chỉ tham gia vào thị trường trong nước, họ còn có thể đóng góp vào các dự án hạ tầng điện và năng lượng tại nhiều quốc gia, nơi nhu cầu đầu tư sẽ tiếp tục tăng cùng với lộ trình hướng tới Net Zero.