Dự án xanh không còn là lựa chọn: Doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ cần chuẩn bị gì để tiếp cận nguồn vốn và thị trường mới?

Chuyển đổi xanh đang dần trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, mở rộng thị trường và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Với các chính sách mới về dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG, đây là thời điểm để doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ chủ động chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trong nhiều năm qua, khái niệm ESG, kinh tế tuần hoàn hay dự án xanh thường được xem là câu chuyện của các tập đoàn lớn. Tuy nhiên, bối cảnh đang thay đổi rất nhanh. Khi các tiêu chuẩn phát triển bền vững trở thành một phần trong chiến lược phát triển quốc gia và yêu cầu của thị trường quốc tế, doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ cũng sẽ chịu tác động trực tiếp.

Một tín hiệu đáng chú ý là Việt Nam đang xây dựng hệ thống hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn và khung ESG để làm cơ sở triển khai các chính sách tín dụng xanh và hỗ trợ doanh nghiệp. Điều này không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi mà còn tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Vì sao doanh nghiệp sản xuất nên quan tâm?

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị đang dần trở thành điều kiện để doanh nghiệp được lựa chọn làm nhà cung ứng.

Bên cạnh đó, các ngân hàng và tổ chức tài chính cũng bắt đầu ưu tiên dòng vốn cho các dự án đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững. Điều đó có nghĩa là trong tương lai, những doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên hoặc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận vốn thuận lợi hơn.

Nói cách khác, đầu tư vào dự án xanh không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của khách hàng mà còn có thể tạo lợi thế khi tìm kiếm nguồn tài chính để mở rộng sản xuất.

Dự án xanh là gì?

Hiểu một cách đơn giản, dự án xanh là dự án tạo ra giá trị kinh tế nhưng đồng thời giảm tác động tiêu cực đến môi trường và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đó có thể là việc đầu tư dây chuyền tiết kiệm điện, thay thế thiết bị có hiệu suất cao, sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế nước sản xuất, giảm phát sinh chất thải hoặc tận dụng nguyên liệu tái chế.

Trong khi đó, mô hình kinh tế tuần hoàn hướng đến việc kéo dài vòng đời của nguyên liệu và sản phẩm, giảm lượng chất thải phát sinh và biến chất thải thành nguồn tài nguyên cho một quy trình sản xuất khác.

Đây đều là những giải pháp không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành trong dài hạn.

ESG sẽ được áp dụng linh hoạt theo quy mô doanh nghiệp

Một trong những điểm đáng chú ý của định hướng mới là khung ESG sẽ được thiết kế theo quy mô doanh nghiệp.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ không phải đáp ứng toàn bộ các yêu cầu giống như các tập đoàn lớn. Thay vào đó, các tiêu chí sẽ được xây dựng theo hướng phù hợp với năng lực và nguồn lực của từng nhóm doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp nhỏ có thể từng bước triển khai ESG mà không tạo áp lực quá lớn về chi phí hay nguồn nhân lực.

Đây cũng là tín hiệu tích cực, bởi phần lớn doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam đều thuộc nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cơ hội từ tín dụng xanh và chính sách hỗ trợ

Song song với việc xây dựng tiêu chí đánh giá dự án xanh, Nhà nước đang định hướng triển khai các chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư theo hướng phát triển bền vững.

Trong tương lai, các dự án đáp ứng tiêu chí xanh hoặc kinh tế tuần hoàn có thể được ưu tiên tiếp cận các chương trình tín dụng xanh, đồng thời được hưởng một số chính sách hỗ trợ về lãi suất theo quy định của Nhà nước.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đây có thể là nguồn lực quan trọng để đầu tư máy móc, cải tiến công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất mà không phải chịu áp lực quá lớn về chi phí vốn.

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần thực hiện những dự án quy mô lớn ngay từ đầu. Điều quan trọng là xây dựng lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc đánh giá mức tiêu thụ năng lượng, nước và nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất để xác định những khu vực còn lãng phí.

Tiếp theo là đầu tư từng bước vào các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát sinh chất thải, tái sử dụng nguyên liệu hoặc cải tiến quy trình nhằm nâng cao hiệu suất.

Song song với đó, doanh nghiệp nên xây dựng các chính sách cơ bản về ESG như an toàn lao động, quản lý môi trường, minh bạch thông tin và quản trị chuỗi cung ứng. Đây là những nền tảng quan trọng để đáp ứng yêu cầu của khách hàng và các tổ chức tài chính trong tương lai.

Chuyển đổi xanh là chiến lược phát triển, không chỉ là yêu cầu tuân thủ

Đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, chuyển đổi xanh có thể tạo cảm giác là một gánh nặng về chi phí. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ dài hạn, đây là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí vận hành, tiếp cận nguồn vốn mới và mở rộng thị trường.

Khi các tiêu chuẩn ESG và kinh tế tuần hoàn ngày càng được áp dụng rộng rãi trong hoạt động mua hàng của các tập đoàn lớn cũng như trong chính sách tín dụng của các tổ chức tài chính, những doanh nghiệp chuẩn bị sớm sẽ có nhiều lợi thế hơn trong cạnh tranh.

Chuyển đổi xanh không phải là câu chuyện của riêng các doanh nghiệp lớn. Với lộ trình phù hợp và từng bước cải tiến, doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ hoàn toàn có thể biến những yêu cầu mới của thị trường thành cơ hội để phát triển bền vững và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.